'Als dank voor het watergeven van de planten en het oprapen van de post.'

Het is een prachtig ritueel, maar als we psychologisch naar dit gedrag kijken, is die fles wijn eigenlijk een vorm van 'souvenir-taks': een manier om ons eigen schuldgevoel af te kopen. En dat schuldgevoel is, als we naar de harde cijfers kijken, volkomen onterecht.

De angst om tot last te zijn

In onze eerdere blogs zagen we al dat ruim de helft van de Nederlanders (52,9%) voor vakantieklusjes liever uitwijkt naar familie of vrienden dan naar de buren. We vinden het doodeng om de mensen naast ons 'tot last' te zijn. Vragen we het dan tóch? Dan voelen we ons direct bezwaard. De hele vakantie vragen we ons weleens af: 'Zou de buurman de kliko niet zijn vergeten?' of 'Heeft de buurvrouw de planten niet per ongeluk laten verdrinken?'  

Bij thuiskomst moet dat ongemak zo snel mogelijk worden gecompenseerd met een tastbaar bedankje. We betalen de 'taks' om de sociale balans in de straat weer recht te trekken.

Verrassing: de buren vinden het eigenlijk héél leuk

Maar wat blijkt nu als we de onderzoeksdata erbij pakken? Die angst om een last te zijn, zit puur in ons eigen hoofd. Uit de cijfers van ons onderzoek onder 1.046 Nederlanders blijkt namelijk dat je buren die klusjes vaak met alle liefde (en zelfs met plezier) oppakken.

Kijk bijvoorbeeld eens naar de resultaten van de meerpersoonshuishoudens zonder thuiswonende kinderen (vaak stellen waarvan de kinderen al de deur uit zijn):

• Zij scoren met een 1,6 (op een schaal van 2) bovengemiddeld hoog op het daadwerkelijk doen van klusjes voor de buren toen ze weg waren.  
• Ze scoren met een 1,8 extreem hoog op het extra goed in de gaten houden van je huis.  

Voor deze groep – en voor heel veel andere buren – is het verzorgen van jouw planten of de kat helemaal geen zware opgave. Integendeel: het zorgt voor een gevoel van betekenis, structuur en sociale connectie in de straat. Het geeft hen een legitieme reden om even bij je binnen te lopen, te kijken hoe je huis erbij staat en simpelweg betrokken te zijn bij de buurt.

Doosje merci of een goed gesprek?

Hulp vragen en hulp accepteren is in onze individualistische maatschappij soms best ingewikkeld. Maar ons onderzoek laat zien dat 58,0% van de Nederlanders weleens een vakantieklusje voor de buren heeft gedaan. We zijn een ontzettend solidair volk in de zomer.  

Dus, moet je die fles wijn dit jaar dan maar achterwege laten? Welnee, een aardigheidje is altijd attent. Maar geef het niet vanuit een schuldgevoel. Weet dat die buren met plezier op je huis hebben gepast. En wil je ze écht een plezier doen? Drink die fles wijn dan een keer sámen op tijdens een gezellige nazomerborrel in de tuin. Dat vinden ze vaak nog veel leuker!

Wat is het leukste (of meest vreselijke) vakantiesouvenir dat jij ooit van je buren hebt gekregen als bedankje?